Hoofdstuk 8 Energie, klimaat en milieu

Hoofdstuk 8: Energie, klimaat & milieu

 

Waar staat de ChristenUnie voor?
Wij hebben de taak om zorgvuldig om te gaan met de schepping. Vervuiling van de lucht, verspilling van materialen en uitputting van hulpbronnen vormen een grote bedreiging voor de leefbaarheid, veiligheid en gezondheid.  De ChristenUnie zet daarom in op een snelle en volledige energietransitie binnen één generatie. Er is geen tijd te verliezen. Een schone en circulaire economie levert veel op voor ons en voor volgende generaties: een gezondere lucht, een beter klimaat en een sterkere economie. De gemeente heeft hierin een belangrijke rol.

Wij willen zo snel mogelijk af van olie, gas en kolen en ruim baan maken voor schone energie. Energiebesparing in de industrie, gebouwde omgeving en mobiliteit wordt topprioriteit. Auto’s zonder uitstoot en energieneutrale huizen worden de norm. Materialen die de Schepper ons geeft willen wij niet verspillen, maar terugwinnen en hergebruiken. Wij kiezen voor de bescherming van een waardevolle natuur en een verantwoorde omgang met ruimte en landschap in Nederland.

De ChristenUnie beseft dat er veel weerstand is tegen het bouwen van windmolens, met name in onze regio. We zijn trots op onze natuur en het landschap.

De ChristenUnie wil dat verschillende soorten duurzame energie naast elkaar gebruikt worden om de overgang zo snel mogelijk te laten plaatsvinden. Windmolens die nu noodzakelijk zijn om versneld over te stappen naar duurzame energie kunnen in de toekomst plaatsmaken voor landschapsvriendelijke elementen.

 

8.1 Energieke gemeente

Verbinding lokaal-regionaal

Afstemming in de regio is essentieel, zodat je van elkaar kunt leren en slimme coalities kunt smeden (denk aan bijvoorbeeld warmtevraag versus warmteaanbod). De gekozen technieken voor energieproductie moeten passen bij de gemeente Emmen. Het is de bedoeling dat er in de gemeente Emmen gewerkt wordt aan mogelijkheden om energie met onze Duitse buurgemeenten uit te wisselen. In onze gemeente is sprake van een zeer innovatieve ontwikkelingen in de biobased economy. Daar zijn we trots op en dat willen we blijven stimuleren.

Participatie

Belangrijk is dat omwonenden nauw betrokken worden bij de plannen voor energieopwekking, zoals  windmolens, en  meeprofiteren van de voordelen. Participatie zorgt ervoor dat lusten en lasten eerlijker worden verdeeld. Participatie kan op allerlei manieren: van een gebiedsgebonden bijdrage die terugvloeit naar de lokale samenleving tot een aandeelhouderschap van inwoners en/of inwonerscoöperatie. Belangrijk is wel dat het participeren voor iedereen bereikbaar is (dus ook voor de kleinere portemonnee). Participatie zou hand in hand kunnen gaan met de levering van groene stroom aan inwoners en bedrijven.

Afscheid nemen van gas

Inmiddels is de aansluitingsplicht voor gas op woningen verdwenen. De doelstelling is dat Nederland in 2050 geen aardgas meer gebruikt. Dit betekent nogal wat voor een huiseigenaar. De ChristenUnie wil dat de gemeente Emmen actief arrangementen maakt om huiseigenaren te stimuleren hun woning energieneutraal te maken. Ook kan er meer aandacht worden gegeven aan de mogelijkheden hiervoor, vanuit het stimuleringsfonds Volkshuisvesting. Een inwoner moet op één plek terecht kunnen voor zowel technische als financiële arrangementen om zijn eigen woning aan te passen aan de toekomst. Bij de aangeboden oplossingen zou het lokale bedrijfsleven een grote rol moeten spelen. Bij het financiële arrangement kan de gemeente een rol spelen (zo mogelijk samen met de provincie) door een revolverend fonds op te richten en daardoor andere investeerders aan te trekken.

Nieuwbouw aansluiten op gas is niet toekomstbestendig. Voor nieuwbouw zijn verschillende alternatieven beschikbaar: onder meer zijn dat warmte koudeopslag (WKO), stadswarmte en de lucht-water-warmtepomp. Deze alternatieven zijn duurzamer, en in veel gevallen op de lange termijn kosteneffectief. Daarom geldt voor nieuwbouw: geen gasaansluiting tenzij er écht geen reëel alternatief mogelijk is. De gemeente Emmen heeft als doel gesteld dat de woningvoorraad in 2040 energieneutraal is. De ChristenUnie wil hierin nog een stap verder gaan en streeft ernaar dat in 2030 alle huurwoningen energieneutraal zijn. Daarbij wil de ChristenUnie dat er meer gekeken wordt naar de mogelijkheden om bedrijven over te laten stappen van gas naar een duurzame energievorm, aangezien het bedrijfsleven de grootste energieverbruiker is.

 

Zon

Het wordt tijd dat de grote lege daken van gebouwencomplexen en woningen gevuld gaan worden met zonnepanelen. De ChristenUnie wil dat de gemeente een actievere rol gaat spelen in het stimuleren hiervan. Als eerste door zelf een goed voorbeeld te geven op de eigen gebouwen. Daarnaast door ontwikkelingen in gang te zetten, zodat bewoners  samen met private partijen kunnen investeren in zonne-energie.

 

Energiebesparing industrie

De lokale industrie wordt uitgedaagd om met elkaar een energiebesparingsconvenant te sluiten. Door samen te werken, brengen bedrijven elkaar tot ideeën, en zetten ze extra stappen om energie-efficiënt te worden.

 

Energieopslag: Buurtbatterij

Zodra de Salderingsregeling wordt stopgezet, wordt het voor bezitters van zonnepanelen interessant om energie op te slaan in batterijen. Momenteel worden de eerste experimenten gedaan met zogenaamde Buurtbatterijen. Dit zijn gedeelde batterijen waar je als wijk gebruik van kunt maken. De gemeente zal met de netbeheerder in gesprek gaan om te onderzoeken of en waar buurtbatterijen een waardevolle toepassing kunnen krijgen.

 

Voorbeeldfunctie gemeente

Tenslotte vind de ChristenUnie het belangrijk dat de gemeente een duidelijke voorbeeldfunctie op zich neemt. Het overschakelen op duurzame energie roept nu eenmaal ook weerstand op omdat het veel van inwoners vraagt: het uitzicht verandert, er moet verbouwd worden, en ook zelf geïnvesteerd. Het is daarom belangrijk dat de gemeente laat zien dat deze transitie hoe dan ook gaat plaats vinden, o.a. door zelf het voortouw te nemen. Hierin is al een goede stap gezet met de Emmense Deal in de wijk Emmerhout waar zowel koop- als huurwoningen energieneutraal worden gemaakt en waar ook de straatverlichting wordt aangepast. De gemeente kan deze ontwikkelingen zelf voortzetten door alle gemeentelijke gebouwen versneld energieneutraal te maken en door de straatverlichting in de gehele gemeente te vervangen.  

  • Duurzaamheid pakt de gemeente Emmen integraal aan: het onderwerp wordt in ieder beleidsstuk waar het relevant is, meegenomen.
  • In de verkeers- en vervoersplannen wordt CO2-emissiereductie integraal opgenomen. Daarbij wordt aandacht besteed aan alternatieven voor de auto, het stimuleren van gebruik van openbaar vervoer en fietsverkeer. (In regio’s waar er weinig alternatieven voor de auto zijn, zetten we in op het stimuleren en faciliteren van carpoolen.)
  • De gemeente ontwikkelt samen met de provincie een strategie om de energietransitie vorm te geven.
  • De ChristenUnie stimuleert particuliere initiatieven (zoals energiecoöperaties) op het gebied van de klimaatopgave.
  • Bij grootschalige energieprojecten is gewenst dat de omgeving kan participeren.
  • Coöperaties rondom duurzaamheid en milieu van inwoners en/of bedrijven worden aangemoedigd.
  • Een inwoner moet op één plek terecht kunnen voor zowel technische als financiële  arrangementen om zijn eigen woning aan te passen aan de toekomst. Bij het financiële arrangement kan de gemeente een rol spelen door te zorgen voor een fonds waaruit geleend kan worden.
  • In de komende raadsperiode wordt het gemeentelijke inkoopbeleid volledig duurzaam en eerlijk: 100% schone energie uit Nederland of een Duitse buurgemeente en producten die voldoen aan de regels van eerlijke handel.
  • LED-verlichting is de norm bij openbare straatverlichting.
  • De ChristenUnie gaat voor een zuiniger en schoner eigen wagenpark.
  • De ChristenUnie wil versneld onafhankelijk zijn van aardgas en ten minste voor 2040.
  • Met woningcorporaties wordt afgesproken dat er gestreefd wordt naar het energieneutraal (nul-op-de-meter) hebben van alle sociale huurwoningen in 2030.

 

8.2 Afvalinzameling

De normen voor afvalscheiding worden steeds strenger. In 2020 mag er nog 100 kilo restafval per persoon per jaar zijn. In afval zitten waardevolle grondstoffen die niet verloren mogen gaan. Beter kunnen we afval daarom zien als grondstof. Als afval goed gescheiden wordt ingezameld bij de bron, kunnen de grondstoffen worden aangeboden voor hergebruik. De ChristenUnie vindt dat er voor lastig te verwerken afvalstromen een passende oplossing moet worden geboden.

 

De ChristenUnie wil graag dat er een jaarlijkse campagne in Emmen wordt ingesteld waarin zwerfafval effectief wordt opgeruimd, er op scholen extra aandacht is voor afval, afvalscheiding en de gevolgen van zwerfafval en dat dit afgesloten wordt met een evenement op zaterdag in het mensenpark. De ChristenUnie wil kerken, Staatsbosbeheer en natuurorganisaties actief betrekken bij dit evenement.

  • Het centraal (in de wijken) inleveren van restafval is een goede manier om afval te scheiden. Hierbij wel aandacht voor gezinnen (luiers), ouderen en mensen met een beperking en mensen die wonen in hoogbouw.
  • Het tegengaan van zwerfafval heeft prioriteit. De ChristenUnie wil dat de gemeente stimuleert dat omgaan met afval opgenomen wordt in het programma van de basissscholen.
  • De gemeente stimuleert ook scholen, maatschappelijke organisaties en (kleine) ondernemers om afval te scheiden en faciliteert hen hierin zoveel mogelijk.
  • Er wordt meegedaan aan landelijke en lokale bewustwordingsacties rond afval, zwerfvuil en compost.
  • Hergebruik via kringloopwinkels en afvalbrengstations wordt gepromoot.

 

Groene gemeente

Het is belangrijk om te weten waar ons eten vandaan komt. Daarbij is een betere verbinding tussen stad en platteland van belang. Stadslandbouw is daarom een goed idee. Het verlevendigt de stad, brengt onze voedselproductie dichter bij huis en maakt de openbare ruimte groener en leefbaarder. ChristenUnie stimuleert en steunt projecten die uitkeringsgerechtigden en vrijwilligers aanmoedigen om in een (gezamelijke) tuin te werken, en zo voedsel voor zichzelf en de voedselbank te verbouwen.

 

8.3 Toekomstbestendig waterbeheer

‘Leven met water’ is een thema dat ook de gemeente raakt. Door de toename van versteende gebieden (woonwijken, parkeer- en bedrijventerreinen) en de toename van extreme buien, ontstaat  toenemende maatschappelijke en financiële schade. De extremen manifesteren zich ook in lange droge, hete periodes. Op beide zijn onze steden niet ingericht. Het is noodzakelijk dat de gemeente een strategie ontwikkelt hoe zij hier mee omgaat en hoe de verwachte schade beperkt kan worden. Een goede samenwerking met de waterschappen is hierin onontbeerlijk. Er moet een plan komen waarin de gemeente en het waterschap het watersysteem als één systeem beschouwt, los van de verschillende verantwoordelijkheden. In dit plan komen de benodigde maatregelen te staan en wie daar voor aan de lat staat. Waterschappen kunnen meer binnenstedelijk investeren dan ze tot nu toe doen, immers het merendeel van hun inkomsten komt uit de bebouwde omgeving. Vervolgens  kan met dit plan de samenwerking worden gezocht met de provincie en het deltaprogramma, om de noodzakelijke financiering van de projecten rond te krijgen.

  • Er komt de komende raadsperiode een klimaatadaptatieplan dat samen met het waterschap en de corporaties is ontwikkeld.
  • Inwoners hebben een belangrijke rol als het gaat om waterberging. De gemeente werkt aan bewustwording op dit punt, bijvoorbeeld door een publiekscampagne in samenwerkingen met de tuincentra etc.
  • Er wordt zoveel mogelijk ingezet op een aparte afvoer van regenwater.
  • De komende raadsperiode zetten we in op de aanpak van achterstallig rioolonderhoud.
  • De gemeente stimuleert de aanleg van 'groene' daken en geeft zelf het goede voorbeeld. In de gemeente Emmen werken we aan meerdere doelstellingen tegelijk: waterberging, verkoeling, biodiversiteit en meer zonnepanelen voor meer rendement.